Europa is de naam van het werelddeel dat ten westen van Azië en ten
noorden van Afrika ligt. Het wordt eveneens begrensd door de Noordelijke IJszee en de Atlantische Oceaan. Het telde in 2000 ca. 728 miljoen inwoners. Daarmee is het qua bevolking het op twee na grootste continent, na Azië en Afrika.
Omvang
Qua oppervlakte is Europa het op één na kleinste continent van de wereld. In totaal bestaat het uit een gebied van 10.400.000 km². Het is niet veel groter dan het continent Australië. In oost-westrichting zijn de uitersten IJsland en Nova Zembla, in noord-zuidrichting zijn dat Frans Jozefland en Kreta, of eigenlijk het nog iets zuidelijker gelegen eilandje Gavdos. Het werelddeel kan worden verdeeld in drie hoofddelen: een 'romp' die ruwweg bestaat uit Russisch en Oekraïens gebied ten westen van de Oeral, en een Scandinavisch en een Europees schiereiland. Het schiereiland Europa, dat in het oosten begrensd wordt door de kortste verbindingslijn (van Kaliningrad tot Odessa) tussen de Oostzee en de Zwarte Zee, is iets groter dan het Arabisch Schiereiland en vertakt op zijn beurt weer in kleinere schiereilanden zoals het Iberische (Spanje en Portugal), het Apennijnse (de 'laars' van Italië), de Balkan (Griekenland) en Jutland (Denemarken). Europa wordt in dit artikel gedefinieerd als:
- het Europees vasteland;
- de eilanden op het Europees continentaal plat; de Britse Eilanden worden uiteraard ook tot Europa gerekend, al suggereert een oude Engelse term 'Britain and Europe' dat het twee verschillende entiteiten zouden zijn.
- eilanden die niet op het Europees continentaal plat liggen maar gewoonlijk toch beschouwd worden als behorend tot Europa (aangeduid met (1));
- het gebergte de Oeral, de rivier de Oeral, de Kaspische Zee, het gebergte de Kaukasus, de Zwarte Zee, de Bosporus, de Zee van Marmara en de Dardanellen worden gezien als de Europees-Aziatische grens.
Kenmerken
Europa heeft veel berggebieden, waaronder de Pyreneeën, de Alpen, de Karpaten, de Balkan en een deel van de Kaukasus. Het hoogste punt is de Elbroes (5642 m) in de Kaukasus, en niet de Mont Blanc zoals velen soms denken. Het laagste punt van Europa (28 m onder zeeniveau) is de kustlijn van de Kaspische Zee. Tussen het bergachtige Scandinavische schiereiland in het noorden en de Alpen in het zuiden ligt het Midden-Europese Hoogland dat door de grote Europese Vlakte wordt omringd, zich uitstrekkend van de Atlantische kust van Frankrijk tot aan de Oeral.
Een groot deel van deze vlakte (die door minder belangrijke berggroepen en heuvels wordt onderbroken) heeft vruchtbare landbouwgrond; in het oosten en het noorden zijn er enorme steppen, bos, meren, en toendragebieden.
Klimaat
Recente kaart van de klimaatclassificatie van Köppen-Geiger.
Het klimaat van Europa varieert van subtropisch klimaat tot poolklimaat. Het Mediterraan klimaat van het zuiden is droog en warm. De westelijke en noordwestelijke delen hebben een mild, over het algemeen vochtig klimaat, dat door de wind vanuit de Atlantische Oceaan wordt beïnvloed. In Midden- en Oost-Europa is het klimaat van een vochtig continentaal type met de koele zomers.